|
Parque Natural da Serra da
Estrela
Landschap
Het ontstaan van de Serra da Estrela
begon zo'n 300 miljoen jaar geleden. Het was de tijd dat de
continenten werden samengeperst tot één supercontinent: Pangea. Door de enorme
druk werden niet alleen laagvlaktes opgestuwd tot hoge bergen, maar drong ook
vloeibaar magma vanuit het binnenste van de aarde de aardkorst binnen, waar het
stolde tot graniet. Wat volgde was een lange periode van erosie. De oudere steenlagen verdwenen en
het graniet kwam aan de oppervlakte. Steeds verder sleet het gebergte af en er zou weinig meer
van over zijn als de continenten niet opnieuw tegen elkaar waren 'gebotst'. Zo'n 65 miljoen jaar geleden
begon het Afrikaans continent zich
in noordoostelijke richting te bewegen en drukte het Iberisch schiereiland tegen Europa
aan. Als gevolg hiervan zouden uiteindelijk niet alleen de Pyreneeën ontstaan, maar ook sommige oude afgesleten gebergten
opnieuw omhoog worden gedrukt, waaronder de Serra da Estrela.
Gedurende de ijstijden was de top van het massief
bedekt met een dikke laag ijs. In alle windrichtingen werden door gletsjers
dalen uitgeschuurd. Zo ontstond onder andere het kaarsrechte dal van de Zêzere. Na de laatste ijstijd
- zo’n 20.000 jaar geleden - bleef er
een hoogvlakte bedekt door naald- en berkenbossen. Door ontbossing en veeteelt
ontstond het hedendaagse landschap: indrukwekkende rotsformaties van bijna
gepolijste granietblokken met daartussen vlakten bedekt met borstelgras.
Narcissen en klokjesgentianen brengen kleur in deze groengrijze woestenij. ’s
Zomers grazen hier grote kuddes schapen waarvan de verwoestende effecten in het
landschap zichtbaar zijn: kale vlaktes met bosjes jeneverbes.
Top
Klimaat Het
klimaat wordt beïnvloed door de Atlantische Oceaan, maar heeft in de
lagere delen ook mediterrane kenmerken. Bij de Torre, met 1993 meter het hoogste
punt van de Portugal, kan ’s winters worden geskied. Aan het eind van de
negentiende eeuw werd 'wetenschappelijk' vastgesteld dat het klimaat in de
Estrela bij uitstek geschikt was om te genezen van tuberculose, toen volksvijand
nummer één. Vanaf dat moment kwamen er op verschillende plaatsen grotere en
kleinere sanatoria. Top
'Tuberculose-chalets'
in Penhas Douradas
Vegetatie
Tot
900 meter is het meeste land in cultuur gebracht.
Het heeft op sommige plaatsen een mediterraan karakter.
In de middenzone (900–1600 m) kan alleen nog rogge worden verbouwd. De natuurlijke
vegetatie bestaat hier uit bergeiken (Quercus pyrenaica), tamme kastanjes, brem
en dopheide. Typisch zijn ook de velden met een soort zonneroosje (Halimium
alyssoides).
Op een aantal plaatsen zijn zeedennen aangeplant.
Boven de 1600 meter domineren jeneverbes en borstelgras. Hier liggen vele meertjes,
waarin soms de witte bloemen van de waterranonkel drijven. Op moeilijk
bereikbare plekken groeit de gele Gentiaan (Gentiana lutea).
Top
Fauna
Een Portugees natuurpark is zelden
een echt natuurreservaat en ook de Serra da Estrela vormt op deze regel geen
uitzondering. Op veel plaatsen is land in cultuur gebracht of wordt vee gehoed.
Het is juist deze combinatie van natuur en
cultuurlandschap die het wandelen hier zo interessant maakt.
Het aantal soorten grotere zoogdieren
in het park is beperkt. Er zitten wilde zwijnen, vossen, wilde katten,
genetkatten, dassen en otters, maar de Iberische wolf heeft de ongelijke strijd
met de veehouders verloren. Vroeger werden de kuddes schapen in de bergen
nauwlettend in de gaten gehouden door herders en hun altijd waakzame honden. De wolf vormde
nauwelijks een bedreiging. Maar door de ontvolking van het platteland verdwenen
ook de herders. Het vee loopt dan ook steeds vaker onbewaakt op de bergweides,
een gemakkelijke prooi voor de wolf. Maar de veehouders sloegen genadeloos terug met geweren,
vallen en gif. Al ruim twintig jaar is er in het park geen wolf meer gezien.
Vogels zijn er in overvloed. In de lagere gebieden de hop, de kerkuil en bij
beken de waterspreeuw.
Hop (foto Jan Stok)
Iets hoger, zo rond de 1000 meter, liggen uitgestrekte
roggevelden, een ideale plek voor de kwartel en de
veldleeuwerik. Het is ook het jachtterrein van de grauwe
kiekendief. Op de hellingen speurt de slangenarend biddend en met afhangende
poten naar prooi. Zoals zijn naam al doet vermoeden jaagt hij vooral op slangen,
zoals de hoefijzer- en de adderringslang.
Slangenarend met
lichte kop
Slangenarend met donkere kop
(foto's Jan Stok)
Nog hoger hebben rotszwaluwen nesten
gebouwd tegen de rotsen. Hier zit ook de rode rotslijster, een echte bergvogel.
In ieder geval tot begin jaren 90 van de vorige eeuw zaten hier ook alpenkraaien,
met hun karakteristieke rode poten en snavel.
Al
wandelend is de kans groot dat u af en toe een hagedis ziet. Misschien is dit
wel de Lacerta
monticola monticola, een zeldzame ondersoort van de Iberische berghagedis. Dit
unieke reptieltje komt alleen hier in het wild voor. Top
Economie Binnen de
grenzen van het park wonen ruim 40.000 mensen. Men leeft er vooral van het
toerisme en de
landbouw, waarbij de schapenteelt voor de productie van kaas (queijo da serra)
van belang is. Een bijzonder fenomeen is het fokken van honden. Het betreft hier de
'Cão da Serra da
Estrela' (de Estrela berghond), een in Portugal zeer gewilde herdershond.
Daarnaast is er bosbouw en zijn er een aantal stuwdammen en waterkrachtcentrales.
Van de eens zo bloeiende textielindustrie (wol) is weinig meer over.
Top
Wolwasserij in Covilhã (anno 2000)
Oude wolfabriek in Covilhã
Wandelen
Zie
hiervoor de wandelgids:
Midden-Portugal,
19 wandelingen door de Serra da Estrela en Beira Interior
 Hierin
staan acht routes in het park en een stadswandeling door de vroegere wolstad Covilhã beschreven. Ook vindt u hier een beschrijving van een lange
afstandswandeling (LAW) door het park (5 à 6 dagen) van Covilhã naar Linhares of
Guarda. Na elke etappe is er een reguliere overnachtingsplaats (camping).
Meer informatie over de wandelroutes is te vinden op het kaartje
hieronder:
Klik
op het kaartje voor vergroting
Openbaar vervoer
Top
De
belangrijkse plaatsen in en even buiten het park zijn Guarda, Celorico da Beira,
Gouveia, Seia en Covilhã.
Guarda, Covilhã, Celorico da Beira en Gouveia zijn niet alleen per bus, maar ook
per trein bereikbaar. De stations liggen wel behoorlijk ver van het centrum.
Seia is alleen per bus bereikbaar. Voor dienstregeling (horários) spoorwegen en
bussen klik hier.
De
overige plaatsen in het park zijn niet altijd even goed bereikbaar per bus. Informatie
hierover is te verkrijgen bij de busstations (terminal de autocarros) in Guarda,
Celorico da Beira, Covilhã, Seia en Gouveia.
Overnachten
Campings: Covilhã, Guarda, Celorico da Beira,
Nabainhos (tussen Nabais
en Melo), Gouveia, Manteigas (Covão da Ponte en Covão d'Ametade:
beide weinig voorzieningen) en Valhelhas. Voor meer informatie over campings klik
hier
Hotels en pensions: Guarda, Celorico da Beira, Gouveia, Seia, Loriga,
Covilhã, Penhas da Saúde en Manteigas. Voor meer informatie over hotels/pensions
(alojamento), klik hier
Kaarten
Carta Turistica van het Parque Natural da
Serra da Estrela (1:50.000). Voor kaarten van 1:25.000 (Carta
Militar de Portugal: serie M 888) klik hier
Foto's
Voor meer foto's van
de Serra da Estrela en directe omgeving, klik
hier
Bezoekerscentrum natuurpark
Rua 1º de Maio, 2
6260-101 MANTEIGAS
Tel.: (351) 275 980060/1
Fax: (351) 275 980069
e-mail: pnse@icn.pt
en
Pr. da República, 28
6270-496 SEIA
Tel.: (351) 238 310 440
Fax. (351) 238 310 441
en
Casa da Torre, Av. Bombeiros Voluntários, 8
6290-520 GOUVEIA
Tel.: (351) 238 492 411
Fax. (351) 238 494 183
en
R. D. Sancho I, 3
6300-548 GUARDA
Tel.: (351) 271 225 454
Toeristische informatie:
www.rt-serradaestrela.pt
Top
Wandelen in Portugal ©
1996-2008, Roel Klein & Bert Stok tenzij anders vermeld
|
