|
Parque Natural da Arrábida
Landschap
De
Serra da Arrábida is een jong gebergte, maar de kalksteen waaruit
het bestaat is veel ouder. Tussen 200 en 60 miljoen jaar geleden lagen grote
delen van
Europa onder water. Ook het gebied van de Arrábida lag in die periode regelmatig
onder de zeespiegel. De afgestorven schelpdiertjes die zich op de bodem
ophoopten werden omgevormd tot dikke lagen kalksteen. Veel later, zo'n 18
miljoen jaar geleden,
begon het gebied langzaam te stijgen. Het was de tijd van de zogeheten Alpine
gebergtevorming waarbij Afrika steeds dichter naar Europa kroop. Door de enorme
druk
ontstonden meerdere bergketens: de Pyreneeën, de Alpen en ook de Serra da
Arrábida.
Het gebergte stijgt steil op uit
zee en lijkt daardoor veel hoger dan het in werkelijkheid is. De top
heeft een hoogte van zo'n 500
meter. De uitzichten zijn er spectaculair. In het noorden kan men Lissabon zien
liggen en in het zuiden de oceaan en de kuststrook van de Alentejo. Grote delen
van de Arrábida zijn bedekt met laag struikgewas en kleine bomen, waarvan het
groen contrasteert met het wit of grijs van de kalkrotsen. Aan
de voet van de rotsen ligt hier en daar een strand, zeer geliefd bij de bewoners
van Lissabon en Setúbal. Van massatoerisme is echter geen sprake.
Naast de schitterende natuur is het park ook beroemd vanwege een zeer fraai
bouwwerk: het franciscaner klooster van Arrábida.
Klooster van Arrábida
Dit 16e-eeuwse complex van witte gebouwtjes ligt hoog boven de oceaan tegen een
steile helling en wordt nu gebruikt als congrescentrum. Op enkele honderden
meters van het klooster vinden we een curieuze kruisweg. Op een bergkam staan
half verscholen in het struikgewas zes kapelletjes: zes staties van de kruisweg
van Christus.
Top
Kappelletjes
Klimaat Het gebied
heeft een mediterraan klimaat met duidelijk Atlantische invloeden. De winters
zijn dus nat en zacht, maar 's zomers is er zelden sprake van extreme hitte.
Top
Vegetatie
Het natuurpark is vooral in het leven geroepen ter bescherming van de bijzondere
flora. Wat overheerst is mediterraan bos en maquis, een haast
ondoordringbare vegetatie bestaande uit heesters en kleine bomen zoals
jeneverbes (Juniperus phoenicea), kermiseik (Quercus coccifera), mastiekboom (Pistacia
lentiscus), vuilboom
(Rhamnus alaternus), mirtestruik (Myrtus
communis),
Phillyrea angustifolia, laurier (Laurus nobilis), jasmijn, viburnum
en de aardbeiboom (Arbutus unedo).
Aardbeiboom (Arbutus unedo)
Kleur in
deze zee van groen wordt gebracht door de Cistus roos (Cistus albidus), het
zonneroosje (Cistus monspeliensis), boomhei (Erica arborea) en rozemarijn. Ook
zien we pioenrozen (Paeonia broteri), orchideeën (o.a. Ophrys ciliata), Spaanse
hyacinten (Hyacinthoides hispanica) en een bijzondere narcissensoort (Narcissus
calcicola).
Verder groeien er Johannesbroodbomen (Ceratonia siliqua), wilde olijven (Olea
europaea sylvestris) en hulsteiken (Quercus faginea broteroi). Van deze
laatste zijn zelfs een aantal beschermde bossen die niet toegankelijk zijn voor
het publiek. Top
Fauna
In
het natuurpark zijn weinig grote zoogdieren te vinden. Het gebied was vroeger
een geliefd jachtgebied waardoor wilde zwijnen, herten en wolven al in het begin
van de twintigste eeuw waren uitgeroeid. Nu leven er nog dassen, wilde katten,
genetkatten en steenmarters (Martes foina). Verstopt in de bossen of dicht
struikgewas zitten ook mangoestes oftewel faraoratten (Herpestes ichneumon).
Deze roofdieren, inclusief staart soms bijna een meter lang, komen in Europa
alleen voor op het Iberisch schiereiland.
De
steile rotswanden met spelonken en grotten zijn een geliefd oord voor meerdere
soorten vleermuizen. We vinden er kolonies van de Schreibers' vleermuis, de paarse
hoefijzerneus, de grote hoefijzerneus, Mehely's hoefijzerneus en de vale vleermuis.
Reptielen en amfibieën zijn er ook. In de rotsachtige gebieden treft u hagedissen
aan
als de Spaanse zandloper (Psammodromus hispanicus) en
de roodstaart-franjeteenhagedis (Acanthodactylus erythrurus). Hier huist ook de
giftige wipneusadder (Vipera latastei).
Roodstaartfranjeteenhagedissen
(foto's Jan Stok)
In het
dichte struikgewas van de maquis leven weer andere soorten hagedissen zoals de Spaanse skink (Chalcides bedriagai), de Algerijnse zandloper (Psammodromus
algirus) en de parelhagedis (Lacerta lepida of Timon lepidus). Ook zitten er trapslangen (Elaphe
scalaris) ,
adderringslangen (Natrix maura), hagedisslangen (Malpolon monspessulanus) en hoefijzerslangen
(Coluber hippocrepis). Ze zien er soms gevaarlijk
uit, maar zijn geen van alle giftig. Bij de stroompjes vinden we
boomkikkers (Hyla arborea) en moorse beekschilpadden (Mauremys leprosa).
Parelhagedis
(foto: Jan Stok)
De
steile rotsen bedekt met maquis is ook een ideale plek voor vele vogelsoorten.
Er broeden roofvogels als de havikarend en de slechtvalk. Daarnaast zijn er
uilen zoals de oehoe en de steenuil. Typische zangvogels van de maquis zijn de
kleine zwartkop en de Provençaalse grasmus. Ook vinden we hier de grauwe gors.
In meer rotsachtig terrein broeden de kuifleeuwerik, de zwarte roodstaart
en de blauwe rotslijster. Deze laatste herkennen we aan
zijn luide, heldere melancholische zang. Op de allersteilste wanden zitten
rotsduiven en alpengierzwaluwen. Top
Kuifleeuwerik
(foto: Jan Stok)
Economie
Binnen de grenzen van het park wonen zo'n
12.000 mensen. De belangrijkste economische activiteiten zijn het toerisme, de
landbouw en de industrie. Het natuurpark trekt vooral in de weekenden grote
aantallen dagjesmensen uit Lissabon en Setúbal. Vooral de stranden zijn erg
populair. Doordat de kuststrook deel uitmaakt van het park zijn de voorzieningen
echter kleinschalig gebleven. Projectontwikkelaars en massatoerisme krijgen dan
ook geen kans. Aan de noordkant van het park beginnen de wijngaarden. Befaamd is
de muskaatwijn Moscatel de Setúbal.
Ook is de schapenteelt hier van belang. Van de melk wordt op ambachtelijke wijze
kaas gemaakt (Queijo de Azeitão).
Moscatel de Setúbal
Ook al heeft de Serra da Arrábida de status
van natuurpark, er zijn nog volop industriële activiteiten. Zo is er keramische industrie
(tegels, dakpannen en bakstenen) en zijn er steenhouwerijen (kalksteen). Aan de
rand van het park, vlak bij Setúbal staat zelfs een grote cementfabriek.
Tot
voor kort werd er ook veel gevist langs de kust van het natuurpark. Door het
gebruik van sleepnetten werd veel van de zeeflora en -fauna vernietigd. Nu een deel
van de kustwateren aan het natuurpark is toegevoegd, is hieraan een einde
gekomen. Top
Wandelen
Zie
hiervoor de wandelgids:
Zuid-Portugal,
23 wandelingen door
de Alentejo en Costa de Lisboa
Hierin staan drie wandelingen in en even buiten het park beschreven.
Meer informatie over de wandelroutes is te vinden op het kaartje
hieronder:
Klik
op het kaartje voor vergroting
Openbaar vervoer
Top
In het park liggen geen grote plaatsen. De belangrijkste plaatsen dicht bij het
park zijn Setúbal, Palmela, Vila Nogueira de Azeitão, Santana en Sesimbra.
Setúbal is niet alleen per bus maar ook per trein bereikbaar. De overige
plaatsen alleen per bus.
Voor dienstregeling (horários) spoorwegen en bussen klik
hier.
De
plaatsen in het park zijn niet goed bereikbaar per openbaar vervoer
Overnachten
Campings: Er zijn in en vlakbij het park verschillende campings. Voor meer informatie over campings klik
hier
Hotels en pensions: Voor meer informatie over hotels/pensions
klik
hier
Kaarten
Carta
Militar de Portugal: serie M 888; 1:25.000. Voor meer informatie klik
hier
Bezoekerscentrum
natuurpark
Praça da República
2900-587 SETÚBAL
Tel.: (351) 265541140
Fax: (351) 265 541155
e-mail:
pnarr@icn.pt
en
Museu Oceanográfico
Fortaleza de Sta. Maria da Arrábida
Portinho da Arrábida
Tel.: (+351) 21 218 97 91
Toeristische informatie:
www.azeitao.net
www.visitportugal.com
Top
Wandelen in Portugal ©
1996-2008, Roel Klein & Bert Stok tenzij anders vermeld
|
